Waakhond

De New York Times staat op omvallen. Het is een bericht dat ik niet verwachtte, al is het crisistijd. De New York Times heeft, of had, een imago dat degelijkheid en overzettelijkheid uitstraalt. De inkomsten van kranten lopen wereldwijd terug, maar als ik mijn geld had moeten zetten op één instituut dat iedere storm zou trotseren, dan was het de Times geweest. Maar nu dreigt het dus toch mis te gaan. De krant overweegt om weer geld te gaan vragen voor het raadplegen van artikelen op de website, hoewel eerdere experimenten hiermee mislukten. Dat baart zorgen, want het klinkt als een wanhoopsoffensief.

De Giel Beelens van deze tijd halen nu hun schouders op. So What? Leuk hoor, zo’n ouderwetse krant, maar dezelfde informatie kun je toch ook gratis online lezen? Waarom zou je daar voor gaan betalen? Mensen die zo redeneren zijn gek genoeg ook altijd degenen die het hardst ‘schande!’ roepen als er fraude in bijvoorbeeld de politiek of het bedrijfsleven aan het licht komt. Vaak is dat de verdienste van een krant die het geld en de tijd heeft vrijgemaakt om een onderzoek te starten naar dubieuze praktijken. Als die kranten verdwijnen of zwaar in het budget moeten snoeien, zal er van onderzoeksjournalistiek geen sprake meer zijn. Dan verdwijnt de waakhond en wordt de burger afhankelijk van de informatie die bedrijven of de politiek hem toespeelt. De goednieuwsshow dus.

In Nederland heeft Ronald Plasterk het over het subsidiëren van de kwaliteitskranten als die te weinig opbrengsten generen. Slecht plan. In Utrecht hebben we een burgemeester die het huis-aan-huisblad Ons Utrecht dreigde met ‘financiële consequenties’ als ze het artikel over zijn vermeende fraude met huisvestingsgelden zouden publiceren. Ons Utrecht is in hoge mate afhankelijk van gemeentesubsidie. De oplage werd vernietigd en herdrukt. Wij, het volk, moeten dan ook koste wat kost voorkomen dat kranten omvallen of genationaliseerd worden. Dat is helemaal niet zo moeilijk: koop eens een krant. Of beter nog: neem een abonnement.