Naaldgate

Waar ik was? Ik was boodschappen doen. Ik had achter mijn computer zitten werken, af en toe een blik werpend op de televisie. Het was schitterend weer, de koningin lachte, de prinsen waren frivool en het publiek uitzinnig. Niks aan het TrotsopNederlandse handje dus en ik dacht er wel even tussenuit te kunnen sneaken. Dat was een slecht idee. Toen ik terug kwam en secondenlang een helicopter in beeld in plaats van oranje tierelantijnen, wist ik eigenlijk al genoeg. Ik checkte Teletekst en zag maar liefst twee headlines in hoofdletters:

ERNSTIG ONGELUK KONINGINNEDAGVIERING
VARKENSGRIEP OOK IN NEDERLAND

Of woorden van die strekking. Het tweede bericht kwam niet als een verrassing, het eerste wel. Eerlijk gezegd was mijn eerste emotie vooral teleurstelling. Gebéurt er eens iets verrassends op Koninginnedag, ben je op dat moment appels aan het controleren op beurse plekken. Maar goed. Ik was vooral teleurgesteld omdat ik me direct realiseerde dat ik een historisch moment gemist had. Het moment, het duurt hooguit een minuut, waarin duidelijk wordt dat er iets veranderd is. Het moment waarop de stemming omslaat. Perfect af te lezen aan het commentaar van Astrid Kersseboom in het onderstaande filmpje:



Kersseboom doorloopt in die eerste minuut na het ongeluk drie stadia, typerend voor iedere journalistieke reactie na een ongeluk of ramp:

- Oeh.. en daar gaat een auto tegen het monument aan.
- Wat gebeurt daar nou toch?

In deze eerste fase is er sprake van verwarring en verbijstering, wat is er aan de hand?

- Dit is verschrikkelijk, er liggen mensen op de grond.

Hier erkent Karsseboom dat er iets vervelends is gebeurd.

-Dit is in ieder geval absoluut niet gepland.
-En de grote vraag is natuurlijk: is dit opzet of is dit een ongeluk?

In de derde fase plaatst Kersseboom het gebeuren direct in een bredere context. Het achteraf nogal lullig en overbodig klinkende ‘Dit was absoluut niet gepland’ was op dat moment waarschijnlijk een goede opmerking, mensen zaten immers nog volledig in de Koninginnedagroes. De vraag of dit opzet of ongeluk was, is natuurlijk een logische. Het is ook het moment waarop ‘het omslaan van de stemming’ afgesloten wordt. De feiten liggen er, de verslaggeving en analyse kunnen beginnen.

Kersseboom deed het uitstekend, maar de rest van de dag werd de NOS voor de zoveelste keer de oren gewassen door het veel betere RTL Nieuws. Waar de NOS bulletins herhaalde, bleef RTL continue live in de lucht om de laatste feiten én geruchten aan de kijker mee te delen. Altijd met de kanttekening dat het onbevestigde berichten ging en zonder te veel de sensatie te zoeken. Met goede straatinterviews en aandacht voor alle kanten van de zaak. Veel meer dan de NOS ging RTL direct aan de slag met de vraag: wat betekent dit?

Ikzelf probeerde de rest van de middag het missen van Het Historische Moment goed te maken door de nasleep via alle mogelijke bronnen op de voet te volgen. Met een licht gevoel van cynisme, want ik vind Koninginnedag een verschrikkelijk feest. Toch had in al zijn belegen treurigheid nog jaren op de oude manier door moeten gaan. De Nederlandse onschuld lag al aan het infuus, maar Karst T. is er nog eens met hoge snelheid overheen gereden. Morsdood, dit keer.